Sizi yaxından tanıyaq.

Mən, Ağazadə İbrahim Bakıda doğulub və elə Bakıda da böyümüşəm.
Bakı Nəqliyyat  və Rabitə  kollecinin “Çoxsaylı Telekommunikasiya” fakultəsini bitirmişəm.
Daha sonra hərbi xidmətə yollanıb, Vətənə xidməti  bitirdikdən sonra Kiyev Milli Aviasia Universitinin proqram muhəndisliyini bitirmişəm. Bu ərəfədə dizayna marağım olduğu uçün hobbi olaraq dizayn alətlərini öyrənməyə başladım.
Bir müddət sonra Bakıya gəlməyi qərara aldım.

2014-ci ildə “APA holdinq”-də IT departamentində təcrübəçi kimi çalışmağa başladım və həmin ərəfədə web dizaynla məşğul oldum.
Lakin, sonra İT sahəsi mənə görə olmadığından əmin olub ordan ayrıldım və komanda quraraq Çinar adında bir yeni layihə yaradaraq çalışmağa başladıq.

Bu layihədə çalışdığım ərəfədə dizayn sahəsini daha dərindən öyrənmək üçün “Code Academy”də Taleh Kərimlinin  Qrafik ve veb dizayn kursuna qatıldım.
Daha sonra Aqşin Rəcəbov-dan UX dərslərinə qatıldım.

Dizaynla daha da yaxından tanış olduqca oz qurduğumuz layihədə dizayn işlərini və sayt və tətbiqləri özum  hazırladım. Belə deyək, dizaynı pul qazanmaq üçün yox, sevdiyim üçün öyrənirdim.

Beləliklə, bir müddət sonra təmamilə bu sahəyə keçmək qərarına gədim.
Dizayner olaraq ilk iş yerim “remote” olaraq  Vaşinqtonda “Caspi “ adında bir restoranın sıfırdan branding və online sifariş üçün  web saytını hazırlayıb təhvil verdim
Daha sonra “sayt.az”, “AFB Bank”, “MilliÖN” və s. şirkətlərdə çalışdım.
Hal-hazırda is’ “PashaPay”də  UX/UI dizayner vəzifəsində çalışıram.

UX designer kimdir və hansı öhdəlikləri var?

Mənə elə gəlir ki, İT dünyasında olmayanlar hələ də nə etdiyimizi tam başa düşmür. Məsuliyyətlərimizə aşağıdakılar daxildir:

  • Dizayn konsepsiyasının yaradılması, ssenarinin layihələşdirilməsi;
  • developerlərlə məsləhətləşmək
  • məhsulun gələcək versiyaları üçün təkmilləşdirmələrin siyahısının formalaşdırılması
  • digər dizaynerlərin rəyləri, dizayn sistemi üzərində işləmək.
  • İstifadəçilərlə dizaynı test etmək.
  • Müsahibələr aparmaq, empati yaratmaq.

Donald Norman özü bunu belə izah etmişdi: “Mən bu termini  “insan interfeysi” və “istifadəçilik rahatlığının” çox dar olduğunu düşündüyüm üçün icad edərək sənaye dizaynı, qrafika, interfeys, fiziki qarşılıqlı əlaqə və istifadəçi təlimatı daxil olmaqla, sistemlə insanın qarşılıqlı əlaqəsinin bütün aspektlərini əhatə etmək istədim.”
Beləliklə, hərfi mənada istifadəçi təcrübəsi kimi tərcümə olunan User Experience sadə və başa düşülən məhsulların yaradılmasıdır.

UX dizaynının əsas məqsədi məhsul: sayt, xidmət və ya tətbiqetmə ilə qarşılıqlı əlaqə zamanı əldə etdiyi dəyər, istifadə asanlığı və həzz səbəbindən istifadəçi məmnunluğunu və sədaqətini artırmaqdır.
UX tez-tez əlaqəli ixtisaslarla kəsişir, adətən vakansiyalarda UX/UI dizayneri başlığı  yazılır - yəni məhsul və onun interfeysi üzərində düşünən şəxs.
Bundan əlavə, bəzən belə vəzifələrə "məhsul dizayneri" də deyilir (product designer).

UX designerin günlük işləri nədən ibarətdir? O hansı alətlərdən istifadə edir?

Bizim uşaqların belə bir zarafatı var: “neynirsiz ee orda  düyməni sağa sola çəkirsiz ancaq,  işiniz ancaq bundan ibarətdir😄”

User Experience (UX) "istifadəçi təcrübəsi" kimi tərcümə olunur, yəni saytlar və proqramlarla qarşılıqlı əlaqədə olan insanın hisslərindən danışırıq.
User İnterface (UI) “istifadəçi interfeysi”  nişanların, etiketlərin və digər interfeys elementlərinin görünüşünü, ölçüsünü və yerini ehtiva edən bu prosesin vizual komponentinə aiddir.

UX çoxdan PC monitorundan və ya smartfon ekranından kənara çıxıb.
Müasir istifadəçilər hər addımda bununla üzləşirlər: hipermarketdə özünəxidmət kassasında malların ödənişi zamanı, metroda düzgün istiqamət tapmaq üçün, hətta qabyuyan maşını işə salaraq və ya sükan arxasında.

UX inkişafı fərziyyələrin toplanması, prototiplərin qurulması və təsirli miqdarda məlumatın ilkin tədqiqi əsasında planların hazırlanmasını əhatə edir.
Vaxtın çoxu interfeyslərin özünün çəkilməsinə deyil, hazırlıq mərhələsinə sərf olunur.
UX / UI dizaynerinin fəaliyyətinin yekun nəticəsinin uğuru aparılan təhlilin dərinliyindən asılıdır.

Peşəkar istifadəçinin görüşə qədər bütün yolunu interfeys ilə təmsil etmək üçün əlaqəli sənayeləri başa düşməlidir və plan tərtib edərkən bu anlayışdan bacarıqla istifadə etməlidir.
Qeyd etməliyik ki, hər iki sahədə yüksək səviyyədə peşəkar bacarıqlara malik mütəxəssislər nadirdir.
Əksər hallarda interfeysin yaradılması üzərində iki nəfər işləyir və onların məsuliyyət sahələri praktiki olaraq üst-üstə düşmür.

UX dizayneri məhsulla əlaqə qurarkən istifadəçinin rahatlığına diqqət yetirir.
Onun vəzifələrinə tətbiqin strukturuna daxil olmaq, onun iş prinsiplərini başa düşmək, gündəlik həyatda istifadə edəcəklər üçün rahatlığı artırmaq üçün optimallaşdırma daxildir.

UI dizayneri məhsulla qarşılıqlı əlaqə istifadəçiyə estetik zövq verməsi üçün tətbiqi gözəl, qəşəng, cəlbedici etmək vəzifəsi ilə üzləşir.

Bu, mütəxəssislərin işində ən vacib sahələr bunlardır:

  1. Google

Bəli, bəziləri deyəcək ki, Google tam olaraq bir vasitə deyil, amma Google olmasaydı, qaranlıqda azardıq.

Demək olar ki, hər hansı bir şübhə, sual və ya problem Google-un köməyi ilə həll edilə bilər.Müəyyən bir sahədə dahi və tanınmış mütəxəssis deyilsinizsə, həmişə daha çox təcrübəsi olan və/yaxud sadəcə sualınızın cavabını bilən insanlar var.
UI/UX dizaynında (əksər peşələrdə olduğu kimi) siz daim oxuyur və öyrənirsiniz.
Nəyisə bilmirsinizsə, google-a baxın. Nədənsə əmin olmadığınız zaman google-a baxın.
Google-a baxın, A/B testlərini planlaşdırdığınız sualların əksəriyyəti artıq cavablandırılmış ola bilər.

 

  1. Kağız və qələm

Şübhəsiz ki, kağız və qələm maket yaratmaq üçün ən lazımlı alətdir. Onlardan tez-tez istifadə etməyi məsləhət görürəm.
Eskizlərə əlavə olaraq, onlar kartları çeşidləmək, fikir toplamaq, qeydlər yazmaq üçün istifadə edilə bilər. Sizə rəsm bacarıqlarınızı inkişaf etdirməyi məsləhət görürəm. Hətta heç vaxt rəsm çəkməsəniz belə, eskizləriniz potensial müştəri üçün daha cəlbedici olacaq.

  1. Figma

Əksər UI/UX Dizaynerləri bugün “Figma”-dan istifadə edirlər. Figma mənim sevimli alətimdir.O, Sketch-dən ən yaxşı xüsusiyyətləri götürüb və Sketch-in qaçırdığı bir çox şeyi əlavə edib.
Figmanın ən yaxşı xüsusiyyəti odur ki, o brauzer əsaslıdır (buna görə də platformadan asılı deyil) və hər şey sinxronlaşdırılır.
Bir komanda üzvü nəyisə dəyişir və bu dəyişiklik dərc etməyə ehtiyac olmadan dərhal bütün layihəyə tətbiq edilir.
Figmanın başqa bir üstünlüyü ondadır ki, onun CSS-i var və layihəni tərtibatçılara təhvil vermək üçün Zeplin və ya Invision Studio, Miro-dan Inspect kimi üçüncü alətdən istifadə etməyə ehtiyac yoxdur.
Yeri gəlmişkən, Figma daim təkmilləşir.

UX designer digər hansı sahənin şəxsləri ilə sıx işləyir?

UX dizayneri developerlər, analitiklər və məhsul menecerləri ilə sıx əməkdaşlıq edir.
Bu, müvəffəqiyyət əldə etmək üçün sıx komanda işinin, eləcə də dizayn həllərinin üstünlüklərini təsdiq etmək bacarığının tələb olunduğu bir sahədir.

Məhz UX designer kimi işləməyə sizi nə həvəsləndirir? Motivasiyanız nədir?

Siz prosesə qərq olursunuz, lap kompüter oyunundakı kimi və bir də baxırsınız ki, artıq sabah da yox, birsigündür. Amma sən sadəcə oyun oynamamısan, həm də sonda möhtəşəm olacaq bir şey hazırlamısan. Bu çox sözlə izah olunmayacaq dərəcədə fərqli gözəl hissdir. Sanki axına düşürsən.

Dizayner motivasiyasına gəldikdə :

  • Dizaynerə axından həzz almağı öyrədin.
  • Ona onu tamamilə ələ keçirə biləcək tapşırıqlar verin.
  • Dizayner üçün bir tapşırığa maraq tapmaq çətindirsə, ona çətinliyin nə olduğunu başa düşməyə kömək edin (yeri gəlmişkən, bu, mənim fikrimcə, ən çətin hissədir).
  • O, tələsərkən diqqətini işdən yayındırmayın.
  • Onun uğuruna sevinin.
  • Dirəniş nöqtəsinə dayananda ona ordan çıxmağa kömək edin.

Burada asan hissəsi bitir və çətin hissəsi başlayır:
Dizaynerə ən yaxın inkişaf zonasından tapşırıqlar verin. Burada çətinlik   odur ki, bu tapşırıqları haradansa götürmək lazımdır.
Dizaynerə onun əməyinin nəticəsinin necə istifadə olunduğunu göstərin.
Bütün bunları ümumiləşdirsək, dizayner öz əlləri ilə insanların həyatını dəyişdirəcək möhtəşəm vizyonlar yaradır və bundan zövq alır.

Bundan yüksək nəticə əldə etməyi öyrənsəniz, bu vizyonu komandanın / müştərinin / biznesin planlarına uyğunlaşdıra bilsəniz, mənim fikrimə görə, motivasiya ilə bağlı heç bir problem olmayacaq.

Dünyanı dəyişən dizayn:

Belə bir ifadə var: "Biz dünyanı daha yaxşı bir yerə çevirmək üçün çalışırıq"
Bu birmənalı cümlə deyil. Buna inanmaq çox çətindir, çünki əksər hallarda bu yalandır, çünki əksər hallarda bizim gördüyümüz işlərlə dünyanın necə dəyişməsi arasında xüsusi əlaqə yoxdur.
Ancaq həyatı yaxşılığa doğru dəyişdirməyin müqəddəs bir vəzifə və ya marketinq boşboğazlığı deyil, eqoist dizayn arzusu olduğunu başa düşməyə icazə versəniz (biz hazırladığımız interfeyslərin necə istifadə edildiyini və təşəkkür edildiyini görmək istəyirik), yalnız bu zaman dünyanın dəyişildiyi aydın olur və buna görə edilən minnətdarlıq - ən yüksək oktanlı dizayner yanacağıdır😃

Amma, onu hər zaman təşkil etmək mümkün olmur. Bu hallarla tez-tez qarşılaşdığımı desəm yalan deyərəm. Digər tərəfdən, bir dizayner olaraq, bu yanacaqla özümüzü təmin etmək üçün bir çox yollarımız var. Yalnız bunun üçün interfeysləri deyil, məhsulu dizayn etdiyinizə əmin olmalı və bu vizyonu komandaya satmalısınız. Düzdür, nəticədə sən dizayner yox “product” (məhsul) adlandırılacaqsan. Bu “product”luğa doğru çox “mutant” bir yoldur, amma bunu bəyənirəm.

Dizayneri başqa nə motivasiya edir?

Dizaynerdən danışırıqsa, onun hədəf portreti belə bir şeydir -  motivasiya olduğu şeylər:

  • bacarıq artımı çox vaxt aparıcı motivasiyadır. Dizayner, hər bir mühəndis kimi, yeni bir şey öyrənərkən fəaliyyətlərlə maraqlanır.  O  yeni şeyləri yeni yollarla edə biləcəyini dərk edir.
  • maraq - layihədə yeni nə edə biləcəyi və yeni nə öyrənə biləcəyi ona maraqlıdır.

Komanda ilə əlaqədar olan, ən azından bizim PashaPay şirkətində dizaynerlər belədir.

  • Daha çox qazana bilmək imkanı
  • Hamısı kifayət qədər sadə motivasiya düsturuna gəlir: siz dizayner üçün onun proksimal inkişaf zonasında tapşırıqlar qoymalı, ona kifayət qədər ixtisaslı rəy bildirməli və qürur duya biləcəyiniz layihələrə cəlb etməli və komandanın yüksək qiymətləndirdiyini göstərməlisiniz. Bu qədər

 UX team at PashaPay

Peşəkar UX designer olmaq üçün nələrə diqqət edilməlidir?

Əgər UX ilə peşəkar şəkildə məşğul olmaq istəyirsinizsə, tədqiqatın necə aparılacağını öyrənmək vacibdir.

  • İstifadəçi təcrübəsi və istifadəçi yönümlü dizayn ,
  • Digital məhsul dizaynı ,
  • İstifadəçi interfeysinin prinsipləri,
  • İstifadəçi təcrübəsinin izlənilməsi,
  • İnterfeyslərin keyfiyyətinin ölçülməsi ,
  • Məhsul və ya xidmət üzrə satış səhifəsinin hazırlanması,
  • Mobil tətbiq dizaynı ,
  • Analitika və nəticələrin izlənilməsi və s.

UX designer olmağın ən yorucu və ya mənfi tərəfləri nələrdir?

Belə deyək, hərdən istifadəçilər yaxinlaşır və əsassız şərhlər bildirir: “Niyə tətbiq belə sadədir? Bu dizaynı elə mən də çəkərəm də... “ 
Başa salmaq  istəyirik ki,  bu MVP-dir ilkin versiyadır və getdikcə təkmilləşəcək . Hətta bizim bir əməkdaşımız var, burdan oxusa özü biləcək😃 . Biz onunla “Usibilty” testing etmək istəmirik, çünki o  insan “x”  bankının tətbiqini istifadə edir ve hər şeyi onunla muqayisə edir və istəyir ki, bütün tətbiqlər oradakl kimi, həmin rəngdə və s.  kimi olsun.  Sual verir ki, bizdə niyə elə deyil  )) Hərdən onun bizim əməkdaş deyil, həmin bankin işçisi olduğunu düşünürük😃

 “Mən bunu bəyənmirəm”  sözünü sevmirəm çünki, mənə görə səslənən bütün fikirlə arqument gətirilməlidir.  Səbəbini bilmək istəyirik.

Amma dərinə getsək, əslində mənim üçün UX dizayner olmağın heç bir mənfi cəhəti yoxdur.

Bu yazdıqlarımın hamısı  işin  bir marağıdır, işə bir maraq qatır. Həmin userləri də nəzərə almağa çalışırsan, başa düşməyə çalışırsan.  Mənim üçün ən vacib məsələ komandadır və komandamız da əladır. Mənfi o ola bilər ki,  qarşılıqlı anlayış olmaya. Bizim  komanda bir ailə kimidir, bir birimizi qarşılıqlı anlayır, dəstək  olur və bir- bizimizə bildirdiyimiz rəyləri professional şəkildə qəbul edirik.

İbrahim düşünür

Bu sahədə çalışmaq istəyənlərə nədən başlamağı tövsiyə edərdiniz?

  • Ən birinci məncə  bu sahəni araşdırsın. Ona uyğundurmu, maraqlarını doğruldacaqmı.
  • Bu sahəyə təkcə qazanc üçün yox, həm də sevdiyi üçün başlasın.
  • Az da olsa ingilis dili biliyinin olması bu sahəni daha yaxşı öyrənmək üçün üstünlükdür. Çünki, öyrənərkən araşdırmaları ingiliscə axtararaq daha tez tapa biləcəklər. Qalanı həvəs, səbr və öyrənmə istəyidir.
  • Həmçinin, istər real, istər konsept bir layihəsi olmalıdır ki, onun üzərində çalışaraq, öyrəndiklərini onun üzərində tətbiq edərək özünü və biliklərini təkmilləşdirsin.

Təcrübənizi və biliyinizi bölüşmək, məqalənizi göndərmək, daha çox insana fayda vermək istəyirsinizsə, [email protected] elektron ünvanına yazın.

11.01.2023