Motivasiya haqqında danışanda çox insan onu başlanğıc üçün zəruri bir hiss kimi təsəvvür edir. Onlar düşünürlər ki, əvvəlcə içlərində güclü həvəs yaranmalı, sonra isə hərəkətə keçməlidirlər. Halbuki həyat və iş təcrübəsi göstərir ki, motivasiya çox vaxt hərəkətdən sonra formalaşır. İnsan bir işi etməyə başladıqda, kiçik nəticə gördükcə və irəliləyiş hiss etdikcə daxili həvəsi artır. Bu səbəbdən motivasiyanı gözləmək bəzən vaxt itirməkdən başqa bir şey olmur. Uğurlu insanlar həmişə yüksək motivasiyaya sahib olduqları üçün deyil, motivasiya az olanda da davam etdikləri üçün fərqlənirlər. Hər gün eyni həvəslə oyanmaq real deyil və bunu gözləmək insanı passiv vəziyyətdə saxlaya bilər. Bəzən insan yorğun, qararsız və ya ruhdan düşmüş ola bilər. Amma məhz belə anlarda atılan kiçik addımlar böyük dəyişikliklərin başlanğıcına çevrilir. Hərəkət insanın düşüncəsini dəyişir, özünə inamını artırır və məqsədinə yaxınlaşdığını hiss etdirir. Motivasiya isə bu prosesin nəticəsi kimi daha möhkəm şəkildə ortaya çıxır. Bir çox məqsəd ona görə yarımçıq qalır ki, insanlar başlamaq üçün ideal zaman axtarırlar. Əslində ideal zaman çox vaxt gəlmir, onu insan özü yaratmalı olur. Bir işi görmək üçün hər şeyin mükəmməl olmasını gözləmək qərarsızlığı daha da gücləndirir. Hərəkətə keçmək isə qeyri-müəyyənliyi azaldır və insanı real təcrübə ilə qarşılaşdırır. Bu təcrübə bəzən səhvlərlə, bəzən çətinliklərlə, bəzən də kiçik uğurlarla müşayiət olunur. Lakin, bütün hallarda insan yerində dayanmaqdan daha çox şey öyrənir. Motivasiya gözləmək passiv yanaşmadır, hərəkətə keçmək isə məsuliyyətli seçimdir. Bu mövzu həm şəxsi inkişaf, həm iş həyatı, həm də karyera quruculuğu üçün çox önəmlidir. Çünki, nəticə əldə etmək istəyən insan əvvəlcə başlanğıc addımını atmağı bacarmalıdır.

Motivasiya niyə gözlənməməlidir?

Motivasiya dəyişkən bir hissdir və hər gün eyni gücdə olmur. Bəzən insan özünü enerjili hiss edir, bəzən isə ən sadə işi görmək belə çətin görünür. Əgər yalnız motivasiya yüksək olanda çalışsaq, inkişafımız təsadüfi və qeyri-sabit olar. Bu yanaşma uzunmüddətli məqsədlər üçün təhlükəlidir, çünki böyük nəticələr davamlı davranış tələb edir. Motivasiya gözləmək insanı rahatlıq zonasına bağlaya bilər. İnsan özünə müxtəlif bəhanələr tapır və bu bəhanələr zamanla vərdişə çevrilir. Məsələn, “bu gün həvəsim yoxdur” düşüncəsi sabah da təkrarlana bilər. Beləliklə, görülməli olan işlər yığılır və insan daha çox təzyiq hiss edir. Hərəkətə keçmək isə bu dövrəni qırmağın ən təsirli yoludur. İnsan ilk addımı atanda beyninə “mən başladım” mesajı verir. Bu mesaj daxili müqaviməti azaldır və prosesi daha idarəolunan edir. Ən çətin hissə çox vaxt işi davam etdirmək deyil, başlamaqdır. Başlanğıcdan sonra insan görür ki, məsələ düşündüyü qədər qorxulu deyil. Bu anlayış motivasiyanın yavaş-yavaş yaranmasına şərait yaradır. Ona görə də motivasiya gözləməkdənsə, onu hərəkətlə oyatmaq daha doğru yanaşmadır.

Kiçik addımların gücü

Böyük dəyişikliklər çox vaxt kiçik addımlarla başlayır. İnsan böyük məqsədə baxanda qorxa və özünü kifayət qədər hazır hiss etməyə bilər. Amma həmin məqsədi kiçik mərhələlərə böləndə iş daha real görünür. Məsələn, yeni bir bacarıq öyrənmək istəyən insan ilk gündən mükəmməl nəticə gözləməməlidir. Gündə iyirmi dəqiqə çalışma belə başlanğıc üçün güclü addım ola bilər. Əsas məsələ addımın böyüklüyü deyil, onun ardıcıl şəkildə atılmasıdır. Kiçik addımlar insana uğur hissi verir və bu hiss motivasiyanı artırır. Hər tamamlanan kiçik tapşırıq insanın özünə verdiyi sözə əməl etdiyini göstərir. Bu isə özünə hörməti və daxili inamı gücləndirir. Zaman keçdikcə kiçik addımlar böyük nəticələrin təməlini yaradır. Bir kitabı bir gündə oxumaq çətin ola bilər, amma hər gün on səhifə oxumaq mümkündür. Bir layihəni bir gecədə tamamlamaq çətin ola bilər, amma hər gün bir hissəsini bitirmək realdır. Kiçik addımlar insanı yormadan irəli aparır. Onlar, həm də uğursuzluq qorxusunu azaldır, çünki başlanğıc daha sadə görünür. Bu səbəbdən hərəkətə keçmək üçün ən yaxşı yol kiçik, aydın və icra oluna bilən addım seçməkdir.

İntizam motivasiyadan güclüdür

Motivasiya insanı başlada bilər, amma intizam onu nəticəyə aparır. İntizam hər gün eyni həvəslə işləmək deyil, həvəs az olanda da məsuliyyətli davranmaqdır. İş həyatı və şəxsi inkişaf sahəsində davamlı uğur məhz bu bacarıqdan asılıdır. İnsan yalnız hisslərinə güvəndikdə davranışları dəyişkən olur. Amma sistem və vərdiş qurduqda nəticələri daha sabit hala gəlir. Məsələn, hər gün müəyyən saatda çalışmaq qərarı motivasiyadan daha etibarlı mexanizmdir. Çünki, bu qərar insanı həmin anki əhvalından asılı saxlamır. İntizam insanın öz məqsədinə verdiyi dəyəri göstərir. Əgər bir məqsəd həqiqətən vacibdirsə, onun üçün yalnız rahat günlərdə çalışmaq kifayət deyil. Çətin günlərdə davam etmək xarakter formalaşdırır və nəticəni gücləndirir. İntizam, həm də qərar yorğunluğunu azaldır, çünki insan nə etməli olduğunu əvvəlcədən bilir. Planlı həyat motivasiyanın enib-qalxmasından daha az təsirlənir. Bu o demək deyil ki, motivasiya əhəmiyyətsizdir. Sadəcə motivasiya əsas dayaq deyil, prosesə əlavə güc verən dəstək kimi görülməlidir. Uzunmüddətli uğur üçün motivasiyanı gözləmək yox, intizamlı sistem qurmaq lazımdır.

Hərəkət özünə inam yaradır

Özünə inam çox vaxt düşünməklə deyil, etməklə yaranır. İnsan bir işi bacardığını yalnız həmin işə başladıqdan və nəticə gördükdən sonra daha yaxşı anlayır. Uzun müddət plan qurmaq faydalı ola bilər, amma təkbaşına kifayət etmir. Plan hərəkətə çevrilmədikdə insanın həyatında real dəyişiklik baş vermir. Hərəkət isə insana təcrübə qazandırır və təcrübə inamın əsasını möhkəmləndirir. İlk addımlar bəzən zəif, natamam və qarışıq ola bilər. Bu, normaldır, çünki heç kim başlanğıcda mükəmməl olmur. Əsas odur ki, insan səhvlərdən qorxub dayanmasın. Hər səhv növbəti addımı daha ağıllı atmaq üçün məlumat verir. Beləliklə, hərəkət həm bacarığı, həm də düşüncə tərzini inkişaf etdirir. İnsan hər dəfə çətinliyə baxmayaraq davam etdikdə özünə verdiyi güvən artır. Bu güvən növbəti məqsədlərə başlamağı daha asan edir. Passiv gözləmə isə əksinə, şübhələri və qorxuları böyüdə bilər. Hərəkət qorxunu tam yox etməsə də, onu idarə olunan hala gətirir. Buna görə də özünə inam qazanmaq istəyən insan əvvəlcə hərəkət etməyə başlamalıdır.

Hərəkətə keçmək üçün praktik yanaşmalar

Hərəkətə keçmək üçün əvvəlcə məqsədinizi mümkün qədər aydın ifadə edin. Ümumi istəklər insanı ruhlandıra bilər, amma konkret məqsədlər davranışı yönləndirir. “Daha məhsuldar olmaq istəyirəm” demək əvəzinə, günün ilk saatında ən vacib işi görməyi planlaşdırmaq daha faydalıdır. Məqsəd aydın olanda növbəti addımı seçmək də asanlaşır. Daha sonra bu addımı mümkün qədər kiçildin. Əgər başlamaq çətin görünürsə, deməli addım hələ də böyükdür. Beş dəqiqəlik başlanğıc belə bəzən hərəkət ritmini yaratmaq üçün kifayət edir. Özünüzdən dərhal böyük nəticə tələb etməyin, çünki təzyiq başlanğıcı gecikdirə bilər. Ətraf mühiti də hərəkəti asanlaşdıracaq şəkildə qurmaq vacibdir. Telefon bildirişlərini azaltmaq, iş masasını səliqəyə salmaq və lazım olan materialları əvvəlcədən hazırlamaq sadə, amma təsirli addımlardır. Eyni zamanda, irəliləyişinizi izləmək motivasiyanı artırır. Kiçik nəticələri qeyd etmək beynə prosesin dəyərli olduğunu xatırladır. Başqa insanlardan dəstək almaq da başlanğıcı asanlaşdıra bilər. Lakin, ən vacib məsələ məsuliyyəti başqasına yox, özünüzə verməkdir. Hərəkətə keçmək qərarı sizin həyatınızda dəyişiklik yaratmağa başladığınız ən vacib andır.