Liderlikdə güc çox vaxt titul, vəzifə və səlahiyyətlə əlaqələndirilir. Ancaq gerçək liderlik gücü yalnız kreslodan və imzalama haqqından doğmur. İnsanlar bir liderin arxasınca sadəcə ona tabe olmaq məcburiyyətində qaldıqları üçün getmirlər. Onlar daha çox inandıqları, güvəndikləri və dəyər gördükləri insanların ardınca gedirlər. Bu səbəbdən liderlikdə gücün mənbəyi formal mövqedən daha dərin bir yerdə axtarılmalıdır. Liderin gücü onun xarakterində, davranışlarında və insanlara göstərdiyi münasibətdə formalaşır. Ədalətli qərarlar verən lider zamanla hörmət qazanır. Sözünün arxasında duran lider isə etibar yaradır. Etibar yarandıqda insanlar liderin istiqamətinə daha könüllü şəkildə qoşulurlar. Liderliyin gücü, həm də məqsəd aydınlığından gəlir. Nə istədiyini bilməyən lider başqalarına istiqamət göstərə bilməz. Aydın məqsədi olan lider isə komandanın enerjisini bir nöqtəyə yönəldə bilir. Bu güc bəzən sakit bir duruşda, bəzən çətin anda verilən düzgün qərarda özünü göstərir. Liderlikdə güc başqalarını qorxutmaqdan deyil, onları ruhlandırmaqdan doğur. Qorxu qısa müddətli itaət yarada bilər, amma uzunmüddətli bağlılıq yarada bilməz. Ruhlandırma isə insanlarda daxili motivasiya oyadır. Güclü lider insanlara yalnız nə etməli olduqlarını demir, həm də niyə etməli olduqlarını göstərir. O, komandanın potensialını görür və həmin potensialın ortaya çıxmasına şərait yaradır. Bu baxımdan liderlikdə güc həm şəxsi keyfiyyətlərin, həm də insanlarla qurulan sağlam münasibətlərin nəticəsidir. Əsl sual liderin nə qədər səlahiyyətə malik olması deyil, insanların ona nə qədər inanmasıdır.
Liderlik gücü xarakterdən başlayır
Liderlikdə gücün ən əsas mənbələrindən biri xarakterdir. Xarakter liderin görünməyən, amma hər qərarında hiss olunan daxili dayağıdır. Bir lider nə qədər bilikli və təcrübəli olsa da, xarakter zəifdirsə, onun təsiri uzunömürlü olmur. İnsanlar liderin dediklərinə deyil, daha çox davranışlarına baxırlar. Əgər lider dürüstdürsə, komanda da onun yanında özünü daha təhlükəsiz hiss edir. Dürüstlük liderə mənəvi güc verir. Bu güc heç bir rəsmi sənəddə yazılmasa da, münasibətlərin içində hiss olunur. Xarakterli lider çətin vəziyyətdə prinsiplərindən imtina etmir. O, rahat olanı deyil, doğru olanı seçməyə çalışır. Bu seçimlər bəzən qısa müddətdə çətinlik yaratsa da, uzun müddətdə hörmət qazandırır. Liderin ədalətli olması da onun xarakter gücünü artırır. Ədalət olmayan yerdə komanda daxilində inamsızlıq yaranır. İnamsızlıq isə liderin təsir imkanlarını zəiflədir. Xarakterli lider səhv etdikdə bunu gizlətmir, məsuliyyəti qəbul edir. Məhz bu cəsarət onu insanların gözündə daha güclü edir.
Güvən liderin təsir dairəsini genişləndirir
Liderlikdə gücün ikinci böyük mənbəyi güvəndir. Güvən olmadan liderlik sadəcə idarəetmə mexanizminə çevrilir. İnsanlar güvənmədikləri liderə yalnız məcbur olduqları qədər yaxınlaşırlar. Güvəndikləri liderlə isə daha açıq, daha yaradıcı və daha məsuliyyətli davranırlar. Güvən liderin sözləri ilə əməlləri arasındakı uyğunluqdan yaranır. Əgər lider verdiyi vədləri yerinə yetirirsə, komanda onun sözünə inanmağa başlayır. Əgər lider daim fikrini dəyişir və məsuliyyətdən yayınırsa, güvən zəifləyir. Güclü lider insanlarla münasibətdə şəffaf olmağa çalışır. Şəffaflıq komandanın qərarların arxasındakı səbəbləri anlamasına kömək edir. İnsanlar qərarın məntiqini başa düşdükdə onu daha asan qəbul edirlər. Güvən, həm də dinləmə bacarığı ilə bağlıdır. Lider komandasını dinlədikdə insanlara dəyər verdiyini göstərir. Dəyər görən insanlar liderə daha çox bağlanırlar. Bu bağlılıq liderə formal səlahiyyətdən daha böyük təsir imkanı qazandırır. Ona görə də liderin gücü çox vaxt insanların ona nə qədər güvəndiyi ilə ölçülür.
Bilik və qərarvermə liderə istiqamət vermək gücü qazandırır
Liderlikdə güc yalnız mənəvi keyfiyyətlərdən ibarət deyil. Lider, həm də bilik, təcrübə və düzgün qərarvermə bacarığı ilə güclənir. Komanda liderdən qeyri-müəyyən anlarda istiqamət gözləyir. Belə anlarda liderin mövzunu anlaması və vəziyyəti düzgün oxuması çox vacibdir. Bilik liderə daha əsaslandırılmış qərarlar verməyə imkan yaradır. Təcrübə isə ona oxşar vəziyyətlərdən dərs çıxarmağı öyrədir. Güclü lider bütün cavabları bildiyini iddia etmir. Əksinə, bilmədiyi sahələrdə doğru insanlardan fikir almağı bacarır. Bu yanaşma liderin zəifliyini deyil, yetkinliyini göstərir. Qərarvermə liderliyin ən görünən tərəflərindən biridir. Hər qərar komandanın gələcəyinə müəyyən təsir göstərir. Buna görə lider qərar verərkən yalnız nəticəni deyil, insanlara təsiri də düşünməlidir. Tələskən və düşünülməmiş qərarlar liderə olan inamı azalda bilər. Düzgün və vaxtında verilən qərarlar isə liderin etibarını artırır. Beləliklə, bilik və qərarvermə bacarığı liderə komandanı irəli aparmaq gücü verir.
Xidmət anlayışı liderliyi daha mənalı edir
Əsl liderlik başqalarının üzərində hökmranlıq etmək deyil, onlara xidmət etmək bacarığıdır. Xidmət edən lider özünü komandanın mərkəzinə deyil, missiyanın xidmətinə qoyur. O, insanların inkişafını şəxsi nüfuzundan üstün tutur. Bu yanaşma liderin gücünü azaltmır, əksinə, daha da artırır. Çünki, insanlar onların böyüməsinə kömək edən liderləri daha çox xatırlayırlar. Xidmət yönümlü lider komandasının ehtiyaclarını görməyə çalışır. O, yalnız nəticə tələb etmir, nəticəyə çatmaq üçün şərait də yaradır. Belə liderlər insanlara öz bacarıqlarını göstərmək üçün meydan açırlar. Komanda üzvləri özlərini dəyərli hiss etdikdə daha yüksək məsuliyyət nümayiş etdirirlər. Liderin gücü bu məsuliyyəti oyada bilməsindədir. Xidmət liderliyi təvazökarlıq tələb edir. Təvazökar lider uğuru yalnız öz adına yazmır. O, komandanın əməyini tanıyır və paylaşılmış uğuru önə çıxarır. Bu davranış komanda ruhunu gücləndirir. Nəticədə liderin gücü təkcə verdiyi əmrlərdən deyil, insanlarda yaratdığı mənadan doğur.





